Wawel

Wzgórze wawelskie, górujące nad korytem Wisły, na przełomie pierwszego i drugiego tysiąclecia stanowiło główny ośrodek osadniczy na terenie dzisiejszego Krakowa. Gród, otoczony umocnieniami drewniano-ziemnymi, obejmował zarówno siedzibę władz (kościelnych i państwowych) w północno-wschodniej części wzgórza, jak i część "mieszkalną" - w części południowo-zachodniej. Dzisiaj na Wawelu podziwiać możemy tylko jedną świątynię (katedrę śś. Stanisława i Wacława), lecz tu znajduje się największe zagęszczenie kościołów nieistniejących. Tutaj, przy siedzibie książęcej i biskupiej obok katedry istniały kościoły pełniące funkcje kaplic pałacowych, prawdopodobnie też baptysterium czy siedziba benedyktynów. Z kolei dla ludności tam mieszkającej istniały mniejsze świątynie, przeznaczone dla posługi duszpasterskiej. Z biegiem czasu charakter oficjalny i reprezentacyjny wzgórza coraz bardziej dominował - malała więc ilość jego mieszkańców, a budowa murów także spowodowała zniszczenie części świątyń. Pozostałe traciły na znaczeniu wobec dominującej pozycji katedry i z czasem również zostały przebudowane czy usunięte. Ostatnie zostały rozebrane w ramach porządkowania dziedzińca wewnętrznego przez Austriaków - by mógł powstać plac ćwiczeń dla stacjonującego na Wawelu krakowskiego garnizonu.

Sto lat później, na początku XX w. Adolf Szyszko-Bohusz odkrył pozostałości rotundy śś. Felika i Adaukta i zrekonstruował ją. Kolejne badania archeologiczne pozwoliły na odkrycie następnych reliktów świątyń, w większości całkiem już zapomnianych, których przeznaczenia i losu często musimy się dzisiaj domyślać.

Wawel (zaznaczony m.in. kościół św. Michała), widok od północnego zachodu, panorama Krakowa M. Meriana, 1619 r. (» http://www.krakow.pl/gospodarka/html/jubilee/)

2000-2010 Grzegorz Bednarczyk

Materiały z tej strony są objęte prawami autorskimi na » licencji Creative Commons - zajrzyj do » noty na temat praw autorskich.