Malowane cerkwie Bukowiny



Kalendarium

Poniższe kalendarium zawiera najważniejsze daty związane z historią cerkwi i monastyrów Bukowiny na tle podstawowych dat z historii politycznej Mołdawii.

ok. 1342 – osadzenie wojewody Dragosza w Baia
ok. 1359 – przybycie Bogdana z Cuhea na Bukowinę
po 1359 – budowa cerkwi Bogdana w Radowcach (Bogdan I)
1365 (1368?) – śmierć Bogdana I
1371 – założenie biskupstwa katolickiego w Serecie (hospodar Latcu)
1375–1391 – rządy hospodara Piotra Muşata (budowa cerkwi „Mirăuţi” w Suczawie i pierwszego zamku w Suczawie)
przed 1384 – budowa cerkwi Jana Chrzciciela w Serecie (Małgorzata Piękna)
1387 – hołd lenny Piotra Muşata wobec Polski
1388 – przeniesienie stolicy hospodarskiej do Suczawy
1392 – opanowanie późniejszej Besarabii
1395 – obłożenie Mołdawii klątwą przez patriarchę Konstantynopola (wskutek prób samowolnego ustanowienia metropolii)
1399 – śmierć hospodara Stefana I prawdopodobnie w bitwie nad Worsklą
1400 – wstąpienie na tron Aleksandra Dobrego
1401 – założenie biskupstwa ormiańskiego w Suczawie
ok. 1401 – fundacja monastyru ormiańskiego „Zamca” w Suczawie
1402 – sprowadzenie ciała św. Jana Nowego do Suczawy (hospodar Aleksander Dobry)
1402 – fundacja monastyru w Bystrzycy (hospodar Aleksander Dobry)
1402–1410 – budowa pierwszego, niezachowanego monastyru Moldoviţa (hospodar Aleksander Dobry)
1408 – „wielki przywilej” dla kupców lwowskich
ok. 1410 – budowa katolickiej katedry w Baia
1410 – budowa dworu książęcego w Suczawie (hospodar Aleksander Dobry)
1414 – powstanie biskupstwa katolickiego w Baia
1420 – pierwszy najazd turecki na Mołdawię
1431 – sojusz z Litwą (ochłodzenie stosunków z Polską)
1432 – śmierć hospodara Aleksandra Dobrego
1440 – budowa pierwszej murowanej cerkwi w Probota
1456 – uznanie zwierzchnictwa osmańskiego i zapłacenie daniny przez hospodara Piotra Arona
1457 – objęcie władzy przez Stefana Wielkiego
1466–1469 – fundacja monastyru Putna (hospodar Stefan Wielki)
1467 – zwycięstwo Stefana Wielkiego nad królem węgierskim Maciejem Korwinem pod Baia
1468 – powstanie „białej cerkwi” w Baia (hospodar Stefan Wielki)
1471 – założenie biskupstwa prawosławnego w Radowcach
1475 – zwycięstwo Stefana Wielkiego nad Turkami pod Vaslui
1476 – porażka Stefana Wielkiego w walce z kolejną wyprawą turecką
1481 – budowa cerkwi w Dolheştii Mari
1481 – budowa fortyfikacji monastyru Putna (hospodar Stefan Wielki)
1484 – utrata na rzecz Turków portów czarnomorskich – Kilii i Białogrodu
1487 – fundacja cerkwi w Pătrăuţi (hospodar Stefan Wielki)
1488 – fundacja monastyru Voroneţ (hospodar Stefan Wielki)
1488 – fundacja cerkwi Sfăntu Ilie (hospodar Stefan Wielki)
1492 – uznanie przez Stefana Wielkiego zwierzchnictwa tureckiego
przed 1493 – fundacja cerkwi w Bălineşti (kanclerz Ion Tutu)
1497 – zwycięstwo Stefana Wielkiego nad wyprawą króla polskiego Jana Olbrachta
1498 – odbudowa monastyru Putna po wielkim pożarze roku 1484 (hospodar Stefan Wielki)
1500–1502 – fundacja cerkwi w Volovăţ (hospodar Stefan Wielki)
1503 – fundacja cerkwi w Arbore (Luca Arbore)
1503–1504 – fundacja cerkwi w Reuseni (hospodarowie Stefan Wielki i Bogdan III Ślepy)
1504 – śmierć hospodara Stefana Wielkiego (pochowany w monastyrze Putna)
ok. 1513 – zniszczenie cerkwi „Mirăuţi” w Suczawie
1514–1522 – budowa monastyru św. Jana Nowego w Suczawie (hospodarowie Bogdan III Ślepy i Stefaniţa)
1521 – budowa cerkwi ormiańskiej św. Krzyża w Suczawie
1522 – fundacja cerkwi w Pârhăuţi (kanclerz Gavril Trotuşanu)
1527 – objęcie władzy przez Piotra Raresza
1530 – fundacja monastyru Probota (hospodar Piotr Raresz)
1530 – fundacja monastyru Humor na miejscu starszego, z przełomu XIV i XV w. (kanclerz Teodor Bubuiog)
1530 – prawdopodobnie pierwszy zespół malowideł zewnętrznych na cerkwi w Hârlău
1531 – porażka Piotra Raresza w starciu z Polakami (hetman Jan Tarnowski) pod Obertynem
1532 – fundacja monastyru Moldoviţa na miejscu starszego (hospodar Piotr Raresz)
1532 – malowidła cerkwi monastyru Probota (metropolita Grigorie Roşca)
1532–1537 – budowa fortyfikacji monastyru Moldoviţa
1534–1535 – fundacja cerkwi św. Demetriusza w Suczawie (hospodar Piotr Raresz)
1535 – malowidła cerkwi monastyru Humor
1537 – malowidła cerkwi monastyru Moldoviţa
1537–1538 – malowidła cerkwi św. Demetriusza w Suczawie
1538–1541 – Piotr Raresz na wygnaniu
1541 – malowidła cerkwi w Arbore
1542 – fundacja monastyru Râşca (hospodar Piotr Raresz) (na miejscu drewnianej cerkwi z czasów Bogdana I)
1542 – fundacja cerkwi Zăhăreşti (Nicolae Hira)
1546 – śmierć hospodara Piotra Raresza (pochowany w monastyrze Probota)
1546–1551 – fundacja cerkwi św. Mikołaja w Suczawie
1547 – malowidła cerkwi monastyru Voroneţ, dobudowa przedsionka do niej
1550 – budowa murów monastyru Probota (synowie hospodara Piotra Raresza)
ok. 1550 – malowidła zewnętrzne cerkwi w Pătrăuţi
1551 – fundacja cerkwi Zmartwychwstania Pańskiego w Suczawie (Elena, żona Piotra Raresza)
1551 – budowa cerkwi ormiańskiej św. Szymona w Suczawie
1551–1552 – malowidła cerkwi monastyru Râşca
1552–1561 – rządy hospodara Aleksandra Lapuşneanu
1554–1558 – fundacja monastyru Slatina (hospodar Aleksander Lapuşneanu)
1559 – dobudowa przedsionka do cerkwi Bogdana w Radowcach (hospodar Aleksander Lapuşneanu)
1560 – malowidła cerkwi monastyru Slatina
1560–1561 – budowa dzwonnicy cerkwi św. Demetriusza w Suczawie (hospodar Aleksander Lapuşneanu)
1561 – budowa obwarowań monastyru Slatina
1564–1568 – ponowne rządy hospodara Aleksandra Lapuşneanu
1564 – przeniesienie siedziby hospodarskiej do Jassów
1579 – dobudowa przedsionka cerkwi w monastyrze św. Jana Nowego w Suczawie
1581–1584 – fundacja monastyru Suceviţa (biskup Jerzy Mohyła i jego brat Jeremi, późniejszy hospodar)
1595 – objęcie tronu przez Jeremiego Mohyłę
1595–1596 – malowidła cerkwi monastyru Suceviţa
przed 1597 – fundacja monastyru Todireşti (rodzina Mohyłów)
1600 – rządy w Mołdawii Michała Walecznego
1602 – budowa małej cerkwi w Dragomirna (Anastasie Crimca)
1606 – budowa obwarowań, wieży i budynku mieszkalnego monastyru ormiańskiego „Zamca” w Suczawie
1607–1609 – fundacja monastyru Dragomirna (metropolita Anastasie Crimca)
1610–1611 – wzniesienie zabudowań klasztornych, odbudowa fortyfikacji monastyru Moldoviţa (metropolita Efrem)
1611–1617 – dobudowa zachodniej części cerkwi monastyru Râşca
1612–1622 – fundacja monastyru w Solca (hospodar Stefan II Tomşa)
1626–1629 – budowa kaplicy w monastyrze św. Jana Nowego w Suczawie (metropolita Anastasie Crimca)
1627–1635 – budowa obwarowań monastyru Dragomirna (hospodar Miron Barnovschi)
1641 – budowa wieży obronnej w monastyrze Humor (hospodar Wasyl Lupu)
1642–1643 – budowa cerkwi Narodzin św. Jana w Suczawie (hospodar Wasyl Lupu)
1653 – zniszczenie monastyru Putna i obrabowanie monastyru Dragomirna przez Kozaków Tymoszki Chmielnickiego
1654–1662 – odbudowa monastyru Putna (hospodar Jerzy Stefan)
1686, 1691 – wyprawy Jana III Sobieskiego na Mołdawię, m.in. ziemne obwałowania monastyru ormiańskiego „Zamca” (hetman Jabłonowski, 1690)
1757–1760 – renowacja monastyru Putna po trzęsieniu ziemi
1775 – aneksja Bukowiny przez Austrię
1792 – polscy osadnicy w Kaczyce
1834 – powstanie polskiej wsi Nowy Sołoniec
1898–1903 – odbudowa cerkwi „Mirăuţi” w Suczawie
1918 – upadek Austro-Węgier, przyłączenie Bukowiny do Rumunii
1940 – zagarnięcie północnej części Bukowiny przez ZSRR
1993 – wpisanie na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO siedmiu malowanych cerkwi: Arbore, Humor, Moldoviţa, Pătrăuţi, Probota, Suczawa (monastyr św. Jana Nowego) i Voroneţ
2010 – dopisanie na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO cerkwi monastyru Suceviţa

 

2000–2021 Grzegorz Bednarczyk

Materiały z tej strony są objęte prawami autorskimi – zajrzyj do informacji na ten temat.